Świerzb. Leczenie świerzbu – praktyczne wskazówki

świerzb, świerzbowiec

Bliski kontakt między ludźmi zwiększa ryzyko przeniesienia świerzbu. Jest to choroba, której ludzkość nie była w stanie wyplenić przez setki lat. Współczesna medycyna oferuje skuteczne preparaty, które hamują rozmnażanie i zabijają patogen. Najważniejsze jest, aby używać ich prawidłowo i nie zapominać o środkach zapobiegawczych.

Świerzb objawy i leczenie

Jak wygląda świerzb?

Świerzb jest wywoływany przez maleńkiego roztocza Sarcoptes scabiei. Jest to pasożyt, który preferuje życie w ludzkiej skórze. Zdarzają się jednak przypadki zakażenia od zwierząt domowych, gdzie pełnią one rolę nosicieli roztocza. Do zakażenia dochodzi poprzez kontakt z odsłoniętą skórą zarówno osoby chorej, jak i zdrowej. Podanie ręki i wspólna zabawa u dzieci są wystarczające.

Świerzbowiec

Niska zakaźność roztocza świerzbu wynika z jego właściwości. Jego samice są nieaktywne w ciągu dnia, a przeniknięcie patogenów do warstwy rogowej skóry nowego żywiciela trwa około 30 minut, dlatego konieczny jest długotrwały kontakt skóra do skóry. Kleszcz jest wrażliwy na warunki zewnętrzne. Jeśli zostanie umieszczona na powierzchni o temperaturze 21°C i wilgotności nie większej niż 80%, zginie w ciągu jednego dnia. Ale im cieplejsze i bardziej suche powietrze, tym szybciej kleszcz umrze. Dlatego przenoszenie przez artykuły gospodarstwa domowego jest również rzadkie.

Roztocze świerzbowca przechodzi wszystkie stadia rozwoju w organizmie żywiciela. Samice są najczęściej zaangażowane w zarażanie nowego człowieka. Samce giną natychmiast po zapłodnieniu. Dzięki enzymom proteolitycznym zawartym w ich ślinie, roztocza rozpuszczają warstwę rogową skóry i tworzą w niej swoje korytarze. Codziennie wieczorem i w nocy samica posuwa się do przodu o 2-3 mm. Powoduje to intensywne uczucie swędzenia, a reakcja na jego produkty objawia się wysypką. W nocy samica może pojawić się na powierzchni skóry i przeczołgać się na nowy obszar ciała lub do innej osoby. Samica składa w nocy 2-3 jaja w swoich korytarzach, z których po 2-4 dniach wylęgają się larwy i zaczynają tworzyć nowe korytarze. Pełny cykl rozwojowy dorosłego roztocza świerzbowca trwa 10-14 dni.

Statystycznie najbardziej narażone na zakażenie są nastolatki, które żyją i przebywają w bliskim otoczeniu. Dlatego świerzb jest powszechny wśród wczasowiczów na obozach letnich i osób mieszkających w akademikach. Dziecko może złapać świerzb podczas wizyty w przedszkolu. Choroba ta jest powszechna w szkołach z internatem. Domy opieki dla osób starszych są często rezerwuarem patogenu. U osób starszych choroba może być mniej objawowa, więc nie ma konieczności leczenia, ale ryzyko zakażenia pozostaje.

Objawy świerzbu

W przypadku zakażenia przez dorosłe samice nie ma okresu inkubacji przed wystąpieniem pierwszych objawów świerzbu. Swędzenie skóry może wystąpić już po 1-2 tygodniach od pierwszego zakażenia, jeśli larwy roztoczy dostały się na skórę. Drogi pokarmowe roztoczy wyglądają jak cienkie, białawe paski. Są one lekko uniesione ponad powierzchnię skóry. Każdy fragment ma długość nie większą niż 1 cm. Czasami mają boczne odgałęzienia, które są tworzone przez samce roztoczy. Na ślepym końcu przewodów ukrywa się samica, która pojawia się jako czarna kropka na powierzchni skóry.

W początkowej fazie wysypka nie jest wyraźna. Później, gdy dojdzie do reakcji alergicznej na roztocze, jego odchody i jaja, na skórze pojawiają się czerwone plamy przypominające pokrzywkę. Mogą one mieć nieregularny kształt i łączyć się w większe plamy. Jeśli świerzb nie jest leczony, w miejscu wysypki pojawiają się małe pęcherzyki z płynną zawartością. Z czasem mogą one zwiększać swoje rozmiary. W ciężkich postaciach świerzbu wysypka może obejmować całe ciało, ale rzadko obejmuje skórę głowy, chociaż dermatolodzy stwierdzają zajęcie włosów u 30% pacjentów.

Przy niewystarczającej odporności lub w przypadku występowania pewnych indywidualnych chorób skóry rozwija się postać norweska świerzbu. Objawia się jako łuszczycopodobne zapalenie skóry, które tworzy łuski na powierzchni skóry objętej stanem zapalnym. Często dotyczy to różnych części ciała, okolic podnosowych, głowy, szyi i pośladków. Osoba cierpiąca na tę postać świerzbu jest wysoce zaraźliwa i może mieć na ciele kilka milionów roztoczy w jednym czasie, podczas gdy w normalnych warunkach może być obecnych do 15 patogenów.

Leczenie farmakologiczne

Przy pierwszych oznakach świerzbu należy zgłosić się do lekarza lub szybko rozpocząć leczenie na własną rękę. Leki bez recepty są dostępne w aptekach. Leki przeciw alergii lub doustne leki przeciwhistaminowe mogą być skuteczne w leczeniu swędzenia. W rzadkich przypadkach lekarz może przepisać maści hormonalne z glikokortykoidami. Jeśli w miejscu zadrapań pojawią się ropne wysypki lub rany, należy zastosować maści antybiotykowe. Neomycyna i bacytracyna mają szerokie spektrum działania. Można je również leczyć w domu, za radą lekarza. Zarażenie świerzbowcem można leczyć w domu, hospitalizacja jest wymagana tylko w ciężkich przypadkach.